Gr 13:1-11; Mt 13:31-35
LBTM Saigon - Bài đọc 1 tường thuật cho chúng ta sự kiện Đức Chúa sử dụng chiếc đai lưng để truyền tải lời sấm của Ngài về nhà Giuđa và nhà Israel cho ngôn sứ Giêrêmia. Đức Chúa truyền cho Giêrêmia mua một chiếc “đai lưng bằng vải gai và thắt vào lưng. Nhưng đừng ngâm nước” (Gr 13:1). Ngôn sứ đã thực hiện như lời Đức Chúa truyền. Đức Chúa lại truyền lệnh cho Giêrêmia cởi chiếc đai lưng và “đi đến Êuphơrát và đem giấu trong một kẽ đá” (Gr 13:4). Ngôn sứ lại thực hiện như lời Đức Chúa truyền. Lần thứ ba, Đức Chúa truyền lệnh cho Giêrêmia đi Êuphơrát, lấy chiếc đai lưng Ta đã truyền cho ngươi giấu ở đó về” (Gr 13:6). Một lần nữa, Giêrêmia đã thực hiện như lời Đức Chúa truyền. Sau lần này, Giêrêmia nhận ra chiếc đai lưng đã hư, không còn sử dụng được vào việc gì (x. Gr 13:7). Đức Chúa đã dùng hình ảnh về sự thay đổi của chiếc đai lưng để chuyền tải sứ điệp của Ngài liên quan đến con cái Israel: “Đức Chúa phán thế này: Ta sẽ huỷ diệt thói kiêu hãnh của Giuđa và thói kiêu hãnh lớn lao của Giêrusalem như vậy. Dân xấu xa này không chịu nghe lời Ta, cứ ngoan cố cứng lòng, chạy theo các thần khác mà làm tôi và sụp lạy chúng; nó sẽ nên như chiếc đai lưng hoàn toàn vô dụng kia. Vì, cũng như chiếc đai lưng người ta thắt ở lưng, Ta cũng thắt chặt cả nhà Israel và nhà Giuđa vào Ta như vậy, để chúng trở thành dân của Ta, dân đem lại cho Ta tiếng tăm, danh dự và vinh quang. Nhưng chúng đã chẳng chịu nghe. Sấm ngôn của Đức Chúa” (Gr 13:9-11). Những lời này cho thấy Đức Chúa đã sử dụng hình ảnh chiếc đai lưng bị thay đổi, bị hư để nói lên sự bất trung của con cái Israel. Họ đã bỏ Đức Chúa để chạy theo những thần khác. Đồng thời, Đức Chúa cũng sử dụng bản chất [công dụng] của chiếc đai lưng để nói lên ý định của Ngài sẽ thực hiện cho con cái nhà Israel, đó là “thắt chặt” con cái Israel để họ trở về với Ngài. Những chi tiết này nhắc nhở chúng ta đến cuộc sống của mình. Chúng ta nhiều lần cũng như con cái Israel, đã bỏ Đức Chúa để chạy theo những ngẫu tượng khác như tiền tài, danh vọng và ảnh hưởng ở đời. Đức Chúa cũng sử dụng những sự kiện, những hình ảnh quen thuộc trong đời sống chúng ta để mời gọi chúng ta trở về. Điều cần thiết là chúng ta phải có thái độ dễ dạy và sẵn sàng tuân theo mệnh lệnh Chúa truyền không chút do dự và nghi ngờ.
Hai dụ ngôn được trình thuật trong Tin Mừng hôm nay được chèn giữa dụ ngôn cỏ lùng. Hai dụ ngôn này, dụ ngôn hạt cải và men trong bột nói về Nước Trời như một thực tại nhỏ bé khi bắt đầu, nhưng khi đạt đến mức trưởng thành thì sẽ trở thành một thực tại rất vĩ đại. Chúng ta cũng tìm thấy hai dụ ngôn này trong Tin Mừng Thánh Máccô (4:30-32) và Luca (13:18-21). Trong Tin Mừng Thánh Mátthêu và Luca, hai dụ ngôn này đi chung với nhau tạo thành một cặp: Một dụ ngôn liên quan đến người nam và dụ ngôn còn lại liên quan đến người nữ. Chi tiết này cho thấy thái độ công bằng của Chúa Giêsu đối với mọi người, không phân biệt giới tính. Trong dụ ngôn hạt cải: “Nước Trời cũng giống như chuyện hạt cải người nọ lấy gieo trong ruộng mình. Tuy nó là loại nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống, nhưng khi lớn lên, thì lại là thứ rau lớn nhất; nó trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được” (Mt 13:31-32), điều được nhấn mạnh là sự thay đổi bất ngờ và đầy kinh ngạc từ vô hình cận kề của Nước Trời đến sự tỏ lộ toàn vẹn và phổ quát của nó. Hình ảnh hạt cải nhỏ bé mọc lên và trở thành một nơi cho chim trời đến nương náu nhắc nhở chúng ta đến triết lý sống trong đời: Mọi sự luôn bắt đầu rất nhỏ bé, khiêm nhường đến nỗi chúng ta không để ý hoặc không nhớ đến. Nhưng chính những cái nhỏ bé khiêm nhường đó sẽ trở thành một thực tại có ảnh hưởng lớn trên những người hay sự vật khác. Chúng ta thường đi tìm những khởi đầu to lớn để thực hiện và nhiều lần chúng ta thất vọng vì kết quả ngược lại. Hãy bắt đầu với những gì là nhỏ bé nhất [một nụ cười, một lời nói động viện, một lời nói tốt cho người khác, một hành động tốt, v.v.] vì chính những cái nhỏ bé này, nếu được làm cách liên tục, sẽ tạo nên một ảnh hưởng lớn trên những người mà chúng ta gặp gỡ trong từng ngày sống của mình.
Còn trong dụ ngôn men trong đấu bột: “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men” (Mt 13:33)], điều đáng để chúng ta suy gẫm là sự ảnh hưởng của hạt men nhỏ bé lên đấu bột to lớn. Cũng giống như dụ ngôn hạt cải, dụ ngôn này nói đến một chuyển vận nhỏ bé có thể mang lại sự ảnh hưởng to lớn trên xã hội. Những chi tiết này giúp chúng ta thay đổi lối nhìn của mình trong cuộc sống. Nhiều lần, chúng ta chỉ quan tâm đến những hành động vĩ đại mà xem thường những hành vi nhỏ bé trong ngày sống. Lời Chúa mời gọi chúng ta thực hành những cử chỉ yêu thương nhỏ bé mỗi ngày. Chính những hành động nhỏ bé này sẽ có sức ảnh hưởng thật lớn trên xã hội và trong đời sống của những người đang sống chung quanh chúng ta.
Thánh Matthêu cho thấy, mục đích Chúa Giêsu dùng dụ ngôn là để ứng nghiệm lời của ngôn sứ: “Tất cả các điều ấy, Đức Giêsu dùng dụ ngôn mà nói với đám đông; và Người không nói gì với họ mà không dùng dụ ngôn, hầu ứng nghiệm lời ngôn sứ đã nói: Mở miệng ra, tôi sẽ kể dụ ngôn, công bố những điều được giữ kín từ tạo thiên lập địa” (Mt 13:34-35). Qua dụ ngôn, Chúa Giêsu dùng những hình ảnh đơn sơ, quen thuộc trong ngày sống mạc khải mầu nhiệm Nước Trời cho những con người hèn mọn. Điều này cho thấy, những thực tại nhỏ bé trong ngày sống đều chứa đựng những sứ điệp được dấu kín về mầu nhiệm Nước Trời. Chúng ta cần có con mắt đức tin và cõi lòng rộng mở để nhận ra những sứ điệp kín ẩn này.
Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng
