Gr 14:17-22; Mt 13:36-43
LBTM Saigon - Bài đọc 1 thuật lại cho chúng ta lời ai ca của ngôn sứ Giêrêmia về tình trạng đáng thương của con cái Israel. Chúng ta nhận ra trong lời ai ca này những tâm tình tha thiết sau: (1) thực trạng đau thương xảy ra cho con cái Israel đã làm cho ngôn sứ tuôn trào suối lệ [“Mắt tôi hãy tuôn trào suối lệ cả ngày đêm không ngớt, vì trinh nữ cô gái dân tôi đã bị đánh nhừ đòn, vết trọng thương hết đường cứu chữa. Tôi bước ra đồng nội: này kẻ chết vì gươm, quay trở lại đô thành: nọ bao người đói lả. Cả ngôn sứ cùng là tư tế lang thang khắp xứ mà không hiểu biết gì” (Gr 14:17-18)]; (2) lời nghi vấn và mong ước [“Lạy Chúa, phải chăng Ngài đã quyết từ bỏ Giuđa? Phải chăng Xion khiến lòng Ngài ghê tởm? Vậy cớ sao Ngài đánh phạt chúng con đến vô phương chữa chạy? Chúng con đợi hoà bình, nhưng chẳng được may lành chi hết! Mong đến thời bình phục, mà chỉ thấy rùng rợn khiếp kinh!” (Gr 14:19)]; (3) nhận ra lỗi lầm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau thương [“Lạy Chúa, chúng con nhận rằng mình gian ác và cha ông sai lỗi đã nhiều. Quả chúng con đều đắc tội với Chúa!” (Gr 14:20)]; (4) lời cầu xin Đức Chúa thương nhớ lại giao ước của Ngài [“Vì Danh Thánh, xin Chúa đừng chê bỏ chúng con, đừng rẻ rúng toà vinh hiển của Ngài. Dám xin Ngài nhớ lại, đừng huỷ bỏ giao ước giữa Ngài với chúng con” (Gr 14:21)]; (5) tuyên xưng niềm tin vào Đức Chúa là Chúa duy nhất [“Trong số chư thần của các dân tộc, có thần nào làm được mưa chăng? Có phải trời đổ được mưa rào, hay chính Ngài, lạy Đức Chúa, Thiên Chúa của chúng con? Chúng con trông cậy nơi Ngài, vì chính Ngài đã làm ra tất cả những điều đó!” (Gr 14:21)]. Qua lời ai ca này, dù có nhiều yếu tố, nhưng điểm chính là mời gọi chúng ta đặt trọn niềm tin vào Đức Chúa, Đấng duy nhất có thể giải thoát chúng ta khỏi những hoàn cảnh đau thương. Trên đường đời, chúng ta thường gặp nhiều đau thương và khó khăn. Nhiều lần chúng ta dựa vào sức mình và sức người khác để giải quyết mà quên mất Đức Chúa. Cũng không ít lần khi đối diện với những đau khổ của cuộc sống chúng ta cũng trách Chúa vì sự “vắng mặt” hay “bỏ rơi” của Ngài. Thật sự, Đức Chúa không bao giờ bỏ rơi chúng ta, mà chính chúng ta đã bỏ rơi Ngài trước. Điều cần thiết là chúng ta cần sống trung thành với Ngài thì chúng ta sẽ nhận ra rằng Đức Chúa luôn ở bên cạnh chúng ta trong mọi giây phút.
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta lời giải thích của Chúa Giêsu về dụ ngôn cỏ lùng. Trong trình thuật này, Thánh Mátthêu vén mở một cách chi tiết ý nghĩa của dụ ngôn về cỏ lùng giữa lúa (x. Mt 13:24-30). Lời giải thích của Chúa Giêsu có hai phần. Trong phần đầu (Mt 13:38-39), Chúa Giêsu cung cấp những chi tiết tương đương mang tính cánh chung cho những hình ảnh được dùng trong dụ ngôn: “Kẻ gieo hạt giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Hạt giống tốt, đó là con cái Nước Trời. Cỏ lùng là con cái Ác Thần. Kẻ thù đã gieo cỏ lùng là quỷ dữ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên sứ.” Chúng ta thấy có bảy yếu tố trong dụ ngôn tương ứng với bảy hình ảnh mang tính cánh chung. Những hình ảnh này được trình bày trong một hình thức mang tính cố định [không thay đổi]. Điều này trái ngược với phần thứ hai (Mt 13:40-43). Trong phần 2, Chúa Giêsu trình bày lời giải thích trong một cách thức sinh động về viễn cảnh phán xét trong ngày sau hết mà trong đó có sự tách rời những kẻ làm điều ác ra khỏi những người công chính.
Nhưng chúng ta tự hỏi, khi giải thích dụ ngôn này cho các môn đệ, Chúa Giêsu muốn nói với các ông điều gì? Chúa Giêsu muốn nói với các ông về thực tại của Nước Trời, đó là Nước Trời là một “sự hỗn hợp” của các thánh và tội nhân đang sống trên trần thế, cho đến khi thiên thần của Thiên Chúa phân tách người lành khỏi kẻ dữ. Điều gì xảy ra trong thời gian “chờ đợi” ngày cánh chung? Chúa Giêsu giải thích dụ ngôn này nhằm mới gọi các môn đệ phải kiên nhẫn, bao dung và chịu đựng những anh chị em “làm gương mù gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác” (Mt 13:41). Nhưng vào ngày cánh chung, không ai có thể thoát khỏi sự phán xét của Thiên Chúa. Chi tiết này mời gọi chúng ta tập trung vào việc vun trồng cho mình những nhân đức cần thiết để sống trọn vẹn cho Chúa và bao dung với anh chị em.
Điểm cuối cùng chúng ta cần lưu ý trong bài Tin Mừng là việc để cho cỏ lùng mọc lên với lúa. Nếu để cho cỏ lùng lớn lên mà không được kiểm soát, chúng có thể làm chết ngạt lúa mì. Vì vậy, chúng ta phải kiểm soát cỏ lùng bằng cách sửa lỗi huynh đệ. Nhìn từ khía cạnh này, Giáo Hội cần thanh luyện liên tục và có những hành động tích cực trong việc đạt đến sự thánh thiện, nhưng phải tránh thái độ “duy chủ nghĩa trong sạch” [Giáo Hội chỉ gồm những con người thánh thiện]. Mọi sự cần phải có sự quân bình, không đi thái quá. Tóm lại, qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta phải kiên nhẫn. Còn việc phân loại người lành kẻ dữ không phải là việc của chúng ta, Thiên Chúa là Đấng sẽ thực hiện điều đó.
Lm An tôn Nguyễn Ngọc Dũng
